Sứ Vụ Mới Tại Cenco*
Vào năm 2007, Nathalie cùng với các đồng nghiệp của trường Đại học khởi xướng Trung tâm Trợ giúp Pháp lý ở Kolwezi để giúp đỡ những người nghèo về mặt pháp lý. Từ năm 2013, trung tâm đã cam kết bảo vệ quyền lợi của những cộng đồng địa phương phải chịu tác động của các hầm mỏ và những nạn nhân bị lạm dụng từ các tập đoàn đa quốc gia.
Vào tháng 6/2017, Chị đã được bổ nhiệm làm phó Thư ký hành pháp của Ủy ban Giám mục Công lý và Hòa bình cấp quốc gia. Chị đã đáp ứng tiếng gọi mới này, với xác tín Chị đã diễn tả như sau : « Lạy Chúa, với Ngài, con sẽ làm điều có thể, và Ngài thì sẽ làm điều không thể ».
Ủy ban Giám mục Công lý và Hòa bình (UBGMCLHB) có sứ mạng nâng cao và bảo vệ nhân phẩm của mỗi một con người được tạo dựng theo hình ảnh của Thiên Chúa, không phân biệt một ai. Làm mục vụ giúp giải quyết những vấn nạn xã hội, UB sắp xếp những chương trình lớn liên quan đến các vấn đề về Công lý và Hòa bình, sự thăng tiến và bảo vệ những Nhân quyền cơ bản, việc Giáo dục công dân và bầu cử của đại chúng, Phòng ngừa và biến đổi những tranh chấp, và sự Thăng tiến nhân phẩm của phụ nữ.
Ủy ban làm việc theo mạng lưới với 47 Ủy ban Công lý và Hòa bình cấp giáo phận và hơn 1500 Ủy ban Công lý và Hòa bình cấp giáo xứ, cho phép tác động trên toàn bộ lãnh thổ Cộng hòa Dân chủ Congo. Ủy ban cũng có 47 nhóm nòng cốt Năng động Phụ nữ xây dựng hòa bình được thiết lập trong 47 giáo phận của Giáo hội Congo.
Ủy ban gồm có 4 giám mục, 1 thư ký hành pháp và 1 phó thư ký hành pháp mà tôi hiện đang đảm nhận công việc ; ủy ban có 34 người (được thù lao) phụ trách các chương trình, tài chánh và hành chính. Mỗi thành viên cố gắng thể hiện vai trò của mình trong sự tôn trọng vai trò người khác, nhưng cũng trong tinh thần hợp tác thấm đẫm sự tôn trọng lẫn nhau.
Ngoài chức vụ phó Thư ký hành pháp, tôi đặc trách hoạt động của nhóm Năng động Phụ nữ, tổ chức những nhóm chuyên đề suy tư về « việc tham gia của người nữ vào đời sống chính trị trong đất nước Congo ». Tại sao có các nhóm chuyên đề này ?
Trước viễn tượng các cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào tháng 12/2018 tại Congo, sự tham gia vào chính trị của người phụ nữ là một ván bài được hay thua lớn đối với Giáo hội : khi tạo dựng người nam và người nữ theo hình ảnh của mình, Thiên Chúa đã muốn họ cùng nhau làm nên một gia đình, và chỉ ngang qua một xã hội được thiết lập trên sự tham gia của mọi thành phần của nó, thì công lý, hòa bình và sự phát triển bền lâu mới được thể hiện.
Trong khi phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong sự sống còn và việc quản lý gia đình và cộng đồng, thì hiện nay tính ra chỉ có 8% phụ nữ đại diện cho việc lấy quyết định ở cấp cao của Nhà nước, và như vậy mặc dù họ có giá trong việc bầu cử.
Tất cả mọi sinh hoạt được tổ chức trong các giáo phận đều nhằm giúp phụ nữ góp phần đặc thù của mình vào đời sống chính trị của đất nước.
Nước Cộng hòa Dân chủ Congo đã trải qua những thời điểm khó khăn và đen tối nhất trong lịch sử của mình :
– Tháng 12/2016, những cuộc bầu cử cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Joseph Kabila đã bị hủy bỏ, đất nước chìm ngập trong cuộc khủng hoảng chính trị và xã hội.
– Ngày 31/12/2016, dưới sự thúc đẩy của Giáo hội, một sự thỏa thuận chính trị tổng quát đã kết thúc, kêu gọi sự thư giãn chính trị, sự tôn trọng quyền biểu tình của dân chúng, tự do về quan điểm hoặc ngôn luận của truyền thông đại chúng và cách thức bầu cử vào tháng 12/2017.
– Vào tháng 12/2017, một lần nữa, hoãn lại cuộc bầu cử và duy trì chức vụ của Joseph Kabila.
Ủy ban Công lý và Hòa bình, như CENCO, vẫn rất quan tâm tới tình thế này. Ủy ban gồm các giáo dân, một cơ cấu trong Giáo hội, đã phối hợp tổ chức ba cuộc diễu hành ôn hòa trong nhiều giáo xứ của đất nước, ngày 31/12/2017, ngày 21/1 và 25/2/2018.
Mục tiêu những cuộc diễu hành ấy là đòi thực thi cách hữu hiệu và trọn vẹn sự thỏa thuận chính trị tổng quát đã ký kết ngày 31/12/2016. Đáng buồn thay, những cuộc diễu hành ôn hòa ấy bị đàn áp tàn bạo với khí cay và đạn thật, làm 20 người chết, nhiều người bị thương và nhiều người bị bắt giữ. Tuy nhiên, Giáo hội không nhượng bộ. Giáo hội tiếp tục đóng vai trò ngôn sứ của mình và hoạt động cho một đất nước Congo tốt đẹp hơn.
Tôi xin kết thúc bài viết của tôi với bài điếu văn đã được đọc trong thánh lễ ở nhà thờ chính tòa Đức Bà tại Kinshasa, để tưởng nhớ các nạn nhân của ngày 31/12 :
« Họ đã chết nhưng vẫn sống, trên con đường tiến về Cha trên trời, Đấng giang rộng cánh tay chờ đợi để đưa vào Nước Trời của Người TẤT CẢ con trai và con gái xứng đáng với quê cha đất tổ của chúng ta.
« Họ đã chết nhưng vẫn sống, những con người mà hình ảnh được khắc sâu luôn mãi trong ký ức của mỗi người chúng ta hiện diện nơi đây, và xuyên suốt đất nước rộng lớn và đẹp đẽ của chúng ta. Miền đất của danh nhân với nhiều màu sắc, từ nay trở thành cái nôi của một nhân loại mới, để cất lên bài ca nói không với SỰ KÉM CỎI, nói không với SỰ TUYỆT VỌNG.
« Họ đã chết nhưng vẫn sống, biểu tượng của một nước Congo đau khổ đã từng trải qua bao nhiêu thế kỷ, với chỉ một bạn đường duy nhất là niềm hy vọng ngoan cường của một nước Congo mới, với đoàn con trai và con gái hôm nay cử hành điểm cáo chung của một quyền lực ngạo mạn sát hại cả nhân tính của chúng ta.
« Họ đã chết nhưng vẫn sống, để cuối cùng bạn và tôi đứng thẳng, và, hy vọng vào tương lai của mình, tất cả chúng ta xây dựng một nước Congo hiên ngang vì đa dạng, hiên ngang vì biết coi trọng người nam và người nữ trên mảnh đất được chúc phúc này, hiên ngang nhờ có một tinh thần liên đới năng động, quan tâm đến những người yếu kém, những người không có tiếng nói, và tất cả những ai sống bên lề xã hội, không có mái nhà trú ngụ mỗi khi mưa đến.
« Họ đã chết nhưng vẫn sống, chiến thắng sự chết, bằng cách dâng hiến mạng sống của mình lần cuối, như một bảo chứng của tình liên đới, của chân lý và tình yêu. Không bao giờ, Không bao giờ, quyết không bao giờ Giáo hội chúng ta, Tổ quốc chúng ta quên được các bạn. Không bao giờ, quyết không bao giờ, vì các bạn đã tặng cho cuộc sống chúng tôi một ý nghĩa, các bạn đã tặng cho cuộc chiến của chúng tôi một lý do tồn tại. Chúng tôi sẽ không bao giờ bỏ cuộc ».
Nathalie KANGAJI, CND-CSA Congo
* CENCO (Commission épiscopale nationale du Congo) : Hội Đồng Giám Mục quốc gia Congo.

