Những giá trị theo Thánh Âu Tinh – Cầu nguyện

Không thể tổng hợp tất cả những suy tư của thánh Âu Tinh về cầu nguyện trong một vài đoạn văn. Khái niệm cầu nguyện của Âu Tinh không khác bao nhiêu so với khái niệm mà Giáo Lý Công giáo dạy chúng ta. Tuy nhiên, thánh Âu Tinh đã có nói vài điều về cầu nguyện mà cần được nêu ra. Đối với thánh Âu Tinh, cầu nguyện không phải là một nghi lễ bắt buộc “thực hiện mỗi ngày theo nghĩa bổn phận. Đúng hơn, nó là hơi thở của linh hồn, là diễn tả tự phát của đức tin, hy vọng và tình yêu.

Ở nơi đó, con người rũ bỏ mọi giới hạn không gian, thời gian và rũ bỏ những bổn phận để hưởng cái ôm tự do của Thiên Chúa, Đấng ngự nơi cung lòng riêng tư nhất của con người mình.” Do đó, cầu nguyện không phải là loại bổn phận nào đó thêm vào để áp đặt trên một người; thay vào đó, nó tự nhiên và cần thiết như hơi thở. Sự cần thiết của cầu nguyện bắt nguồn từ việc con người là hình ảnh của Thiên Chúa, một bản-thể-cần-Thiên-Chúa. Hay nói thẳng ra: làm người là phải cầu nguyện. Vì vậy, chính thánh Phaolô Tông đồ đã thúc giục các môn đệ cầu nguyện “không ngừng” (1 Tx 5,17). Thánh Âu Tinh đã giải thích điều này theo cách sau:

“Khao khát là cầu nguyện. Nếu khao khát của bạn liên tục, thì lời cầu nguyện của bạn cũng vậy. Bởi vì Thánh Phaolô Tông Đồ không vô ích khi nói: Hãy cầu nguyện không ngừng. Phải chăng điều đó có nghĩa là để thực hiện mệnh lệnh cầu nguyện không dứt này chúng ta phải luôn luôn quỳ gối, luôn luôn phủ phục, luôn luôn nâng tay lên? Nếu chúng ta hiểu cầu nguyện là như thế, tôi không tin chúng ta có thể cầu nguyện không ngừng được. Tuy nhiên, có một lời cầu nguyện khác, một lời cầu nguyện nội tâm không bị gián đoạn, và lời cầu nguyện đó chính là khao khát của bạn. Dù bạn đang làm gì, nếu bạn khao khát ngày Sa-bát cầu nguyện, bạn sẽ không bao giờ ngừng cầu nguyện. Nếu bạn không muốn lời cầu nguyện của mình bị gián đoạn thì đừng bao giờ ngưng khao khát. Sự khao khát liên lỉ sẽ là lời cầu nguyện không dứt. Nó sẽ im tiếng nếu bạn ngừng yêu.”

 Cầu nguyện là khao khát. Dĩ nhiên, khao khát ở đây là một tình yêu theo đúng thứ bậc như chúng ta đã nói ở trên, Thánh Âu Tinh xác tín sâu xa những điều thánh Phaolô Tông Đồ giảng dạy: chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho phải; nhưng chính Thần Khí cầu thay nguyện giúp chúng ta, bằng những tiếng rên siết khôn tả (Rm 8, 26). Thật ra, khi chúng ta cầu nguyện thực sự, chính Thần Khí nâng chúng ta lên trong cầu nguyện. Thánh Âu Tinh viết: “Chúa Thánh Thần thúc đẩy các thánh cầu nguyện với những tiếng thở dài sườn sượt không thể diễn tả thành lời, điều đó gợi lên trong họ khao khát vươn tới điều quá đỗi tuyệt vời đến nỗi dù chưa được biết đến, nhưng chúng ta vẫn mong đợi trong hy vọng”. Đó cũng chính là Thần Khí mà Thiên Chúa đã đổ vào lòng chúng ta, làm cho chúng ta biết yêu cho đúng đắn và hoan hỉ trong Thiên Chúa.

Thiên Chúa đã ban Mình Người cho chúng ta như một đối tượng để được yêu. Thánh Phaolô Tông Đồ nói rõ hơn về điều này: “Thiên Chúa đã đổ tình yêu của Ngườii vào lòng chúng ta. Việc này xảy ra như thế nào? Phải chăng là nhờ vào tài năng của chúng ta? Không! Thế thì bằng cách nào? Nhờ tác động của Chúa Thánh Thần mà Người ban cho chúng ta.”

 Thánh Âu Tinh cũng mô tả cầu nguyện như một tiếng kêu: “Cầu nguyện là tiếng kêu mà con người dâng lên Thiên Chúa.” (Bài giảng 29, 1)

Vai trò của Kinh Thánh

Không nên để những mô tả về cầu nguyện trong những tác phẩm của thánh Âu Tinh làm chúng ta phân tâm khỏi ý tưởng: lời cầu nguyện là “tiếng nói của bạn với Thiên Chúa: khi bạn đọc Kinh Thánh, Thiên Chúa nói với bạn; khi bạn cầu nguyện, bạn nói với Thiên Chúa” (In ps. 86). Cầu nguyện Kitô giáo là cuộc đối thoại với Thiên Chúa; đó là một hành động “nói với” Thiên Chúa, Đấng được mặc khải trong Kinh Thánh. Thực tế, việc đọc Kinh Thánh dạy các Kitô hữu cách tương quan với Thiên Chúa: hình thành trong họ ý niệm đúng đắn về Thiên Chúa, dạy họ đường lối Thiên Chúa thực hiện giữa dân Người, và hướng dẫn họ cách thức xứng hợp để nói chuyện với Người. Cha Agostino Trape mô tả cách thánh Âu Tinh đọc Sách Thánh như sau:

Đọc Kinh Thánh không chỉ là đọc – một hoạt động nông cạn; cũng không chỉ là học hỏi – một hoạt động trí óc, hoặc là suy niệm – một cuộc hồi tâm đơn giản…. Trên hết tất cả, đọc Kinh Thánh còn là sự kết hợp của lắng nghe và đối thoại. Đọc Kinh Thánh bao hàm việc lắng nghe trong đức tin và ngoan ngoãn vâng phục Thiên Chúa, Đấng hiện diện trong con người, nói với con người, và mặc khải tình yêu của Người, và mời gọi con người đáp trả trong tình yêu… Trong cuộc đối thoại – lắng nghe này – hình thức chiêm niệm đẹp nhất và sinh hoa trái nhất, thì cầu nguyện đảm nhận những hình thức cao nhất của chiêm niệm, đó là: ngạc nhiên, ngưỡng mộ, biết ơn, thờ lạy, ngợi khen, mong chờ đức tin,

… và những lời Kinh Thánh tuyệt diệu nghe trong trần gian này sẽ nhường chỗ cho Lời được vang lên trong vĩnh cửu…

 Khẩu nguyện

Cầu nguyện bằng lời có vị trí thích đáng trong cách hiểu của thánh Âu Tinh khi cho rằng cầu nguyện là “nói chuyện với Chúa”. Những lời cầu nguyện tạ ơn, tôn thờ, ngợi khen, khẩn nài, thỉnh cầu mà chúng ta dùng trong phụng vụ, trong các hình thức đạo đức bình dân và trong các thực hành truyền thống chỉ có giá trị khi các lời này hòa điệu với khao khát của con tim. Thánh Âu Tinh đưa ra cho chúng ta nguyên tắc này trong cầu nguyện: “Khi bạn cầu nguyện với Chúa bằng thánh vịnh, bằng bài hát, bằng lời nói thì chúng cũng phải nên sống động trong con tim bạn”. Bằng cách này, những lời chúng ta nói với Thiên Chúa trở thành cách biểu lộ sự khao khát Người, Đấng duy nhất cho ta vui thỏa và mến yêu.